Powtarzanie jest matką nauki – to bardzo mądra sentencja. Już sama ta myśl powinna być wystarczająca jako motywacja do odnawiania szkoleń z pierwszej pomocy. Praktyka pokazuje jednak, że największym bodźcem jest data na wystawionym certyfikacie z ukończonego szkolenia. Czasem jest to też ponura wizja zapowiedzianej kontroli dokumentów. Jak więc podejść do tematu ważności szkolenia z pierwszej pomocy? Zapraszam do czytania.
Udzielanie pierwszej pomocy to obowiązek
Obowiązek każdego obywatela Polski, który będzie świadkiem wypadku, lub nagłego zachorowania. Mówi o tym kodeks karny oraz ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym. Oczywiście każdy ma prawo działać w takiej sytuacji zgodnie ze swoją wiedzą i umiejętnościami. Chodzi tu bardziej o samo podjęcie działania nawet jeśli będzie to tylko telefon na numer alarmowy. Aby udzielać pierwszej pomocy nie potrzeba mieć ważnego zaświadczenia. Na kim więc spoczywa ciężar prowadzenia takich szkoleń ? W głównej mierze na pracodawcy.
Obowiązki pracodawcy w Polsce
Zgodnie z Kodeksem pracy (art. 209¹ §1) każdy pracodawca ma obowiązek wyznaczyć osoby odpowiedzialne za udzielanie pierwszej pomocy w zakładzie pracy. Musi być przynajmniej jedna taka osoba na każdej zmianie. I tu pojawia się pierwszy zgrzyt. Tylko pomyśl – jesteś osobą wyznaczoną do udzielania pierwszej pomocy i obsługi apteczki w swoim zakładzie pracy. A co jeśli będziesz na zwolnieniu, urlopie etc. gdy akurat zdarzy się wypadek.
Co więcej – przepisy nie wskazują dokładnie, co ile lat trzeba powtarzać szkolenie z pierwszej pomocy dla pracowników (jest tutaj jeden wyjątek, który opiszę w dalszej części)
W praktyce oznacza to, że najczęściej kurs z pierwszej pomocy odnawia się co 2–3 lata Moim zdaniem to nieporozumienie. Zdecydowanie lepszym kierunkiem działania będzie chęć wyposażenia pracowników w aktualną wiedzę z zakresu udzielania pierwszej pomocy.
Częstotliwość szkoleń z pierwszej pomocy powinna zależeć przede wszystkim rodzaju działalności i poziomu ryzyka. Samo szkolenie powinno być nastawione na pracę warsztatową i obejmować praktyczne techniki udzielania pierwszej pomocy.
Dlatego też zupełnie inaczej wygląda szkolenie dla branży budowlanej, inaczej dla firm kurierskich, a jeszcze inaczej dla pracowników placówek edukacyjnych, czy stomatologicznych.
Co ile lat powtarzać szkolenie z pierwszej pomocy?
Jak już wspomniałem przepisy tego nie regulują – nie ma ustawowego terminu ważności kursu. W praktyce kurs odnawia się co 2-3 lata zazwyczaj razem z szkoleniem BHP
A moim zdaniem:
- w branżach wysokiego ryzyka szkolenie z pierwszej pomocy warto robić częściej – raz do roku
- każdorazowo po zmianie wytycznych Europejskiej Rady Resuscytacji (co ok. 5 lat) warto rozważyć ponowne zrobienie kursu.
- W ostatnich latach Europejska Rada Resuscytacji (ERC) z uwagą przygląda się działce pierwszej pomocy. Kolejne edycje wytycznych zawierają wiele cennych wskazówek, które mogą znacząco ułatwić zadanie świadków zdarzenia udzielających pierwszej pomocy.
Myślę też, że zestawianie szkoleń z pierwszej pomocy z szkoleniami BHP to spore nieporozumienie. Owszem – przepisy i rozwiązania związane z bezpieczeństwem należy wdrażać skutecznie w każdej firmie bo lepiej zapobiegać niż leczyć, jednak praktyczne techniki ratowania życia wymagają więcej szkoleń przypominających.
Czy Tobie też nasuwa się w tym momencie to pytanie? Dlaczego tak ważna kwestia dotycząca zdobywania praktycznej wiedzy, która może realnie ratować życie i zdrowie nie została do dziś uregulowana od A do Z.
Obowiązek szkoleń w placówkach edukacyjnych
- Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie bezpieczeństwa i higieny w szkołach i placówkach nakłada obowiązek zapewnienia pracownikom wiedzy i umiejętności w zakresie udzielania pierwszej pomocy.
- Dotyczy to wszystkich pracowników szkół, przedszkoli i żłobków, niezależnie od stanowiska – od nauczycieli po personel pomocniczy.
- Nauczyciele prowadzący zajęcia z edukacji dla bezpieczeństwa muszą dodatkowo przejść specjalne kursy przygotowujące do nauczania pierwszej pomocy.
Brzmi bardzo ładnie i na tym się kończy. W przypadku szkół i przedszkoli również nie ma przepisów, które mówią jak często takie szkolenia powinny się odbywać. Szkolenia odbywają się także co 2-3 lata. To duże niedopatrzenie. Udzielanie pomocy dzieciom wiąże się z większym stresem niż u dorosłych pacjentów. Potwierdzają to sami medycy, którzy robią to na co dzień. Ja także. Co więcej – dziecko to nie jest dorosły w wersji mini. Pierwsza pomoc u dzieci mocno różni się od tej jaką wykonujemy u dorosłych.
Jest tu jeden wyjątek! Kurs dla osób sprawujących opiekę nad dziećmi do lat trzech (pracowników przedszkoli, żłobków, klubów dziecięcych) jest ważny 2 lata. Przepisy sobie, a życie sobie. Jako zawodowy ratownik medyczny gorąco namawiam aby te szkolenia odświeżać co najmniej raz w roku.
Dlaczego warto regularnie odnawiać szkolenie?
- pierwsza pomoc to nie tylko obowiązek pracodawcy. To praktyczna, życiowa umiejętność.
- regularne szkolenia zwiększają bezpieczeństwo w pracy, ale też w domu, czy w ruchu drogowym. Wypadki i zachorowania nie wybierają sobie miejsca i czasu.
- odświeżanie wiedzy daje pewność działania, redukuje stres i buduje odporość psychiczną
- nowa wiedza, nowe wytyczne – warto iść z duchem czasu
- wiedza się zaciera – szczególnie praktyczne techniki ratowania wymagają regularnych ćwiczeń
Ja od siebie dodam tylko ,że oprawiony certyfikat, zaświadczenie, które leży sobie złożone w dokumentach faktycznie nie traci daty ważności. Za to wiedza bez powtarzania ulatuje równie szybko jak życie u pacjenta, który doznał NZK
Na koniec mały tip dla Ciebie
Jeśli będziesz kiedyś szukał dla siebie, lub swoich pracowników dobrego szkolenia to po wstępnym researchu postaraj się o kontakt telefoniczny. Dobry instruktor zawsze zapyta Cię o branżę, w której działasz, aktualne potrzeby związane z bezpieczeństwem, ryzyko związane z środowiskiem pracy i rodzaj zagrożeń. Jeśli tego nie zrobi to Ty o nich opowiedzieć i zobacz jaka będzie reakcja. Jeśli usłyszysz coś w stylu “panie będzie dobrze” lepiej szukaj dalej.
Jest też opcja numer 2. Łatwiejsza i bardzo skuteczna – zadzwoń do mnie 😉
Tak się akurat składa, że właśnie w listopadzie 2025 roku wyszła kolejna edycja wytycznych ERC, a z nimi kolejne ciekawe zmiany w pierwszej pomocy. Jeśli więc planujesz w swojej firmie szkolenie to zapraszam do kontaktu.
Moi klienci nie muszą się martwić o ponowne szkolenia i aktualizację wiedzy. Ja dbam o to aby byli zawsze na czas w temacie pierwszej pomocy. Podoba Ci się taki układ? Daj znać – wypracujemy go także w twojej firmie
A jeśli szukasz praktycznego szkolenia otwartego, gdzie każdy niezależnie od poziomu wiedzy i predyspozycji może nauczyć się jak ratować życie, to mam dla Ciebie świetną wiadomość. Już od stycznia rusza nowy cykl otwartych szkoleń z pierwszej pomocy.
Zapisy na najbliższe szkolenie znajdziesz pod tym linkiem. PS dla pierwszych 5 osób przygotowałem niespodziankę 😉