Ość w gardle. Pierwsza pomoc

Bez Paniki! To się zdarza. Oczywiście zwykle w najmniej odpowiednim momencie jak świąteczna kolacja, choć tak naprawdę nie jest to przypadłość tylko od święta. Ość w gardle to powszechny problem i choć  zwykle nie jest to stan zagrożenia życia, potrafi wywołać sporo zamieszania. Dlatego wymaga szybkiej i prawidłowej reakcji.

Dziś kilka słów o tym, jak zachować zimną krew, co zrobić, a czego kategorycznie unikać w takiej sytuacji. Zapraszam!

Ość w gardle – czy to niebezpieczne?

Spokojnie – zwykle nie ma zagrożenia, choć odczucia związane z obecnością ciała obcego nie należą do przyjemnych. Taka ość wbija się najczęściej w nasadę języka, migdałki, lub dołki nagłośniono – językowe. Towarzyszy temu silny ból i dyskomfort. Objawy zwykle nasilają się przy przełykaniu. Zwykle udaje się je szybko namierzyć i usunąć.

Prawdziwy problem pojawia się gdy oś wbije się w przełyk. Może temu towarzyszyć krwioplucie, a nawet intensywne krwawienie jeśli uszkodzenie zostanie naczynie krwionośne. Pojawia się też trudność w nabieraniu powietrza. Na szczęście takie przypadki są bardzo rzadkie.

Czego NIE robić gdy w gardle stanie ość?

Tym razem pozwolę sobie zacząć od końca, gdyż mity dotyczące stosowanych metod udzielania pierwszej  pomocy w przypadku gdy ość utknie w gardle są wciąż żywe, i bardzo często pojawiają się w internetowych poradach, a nawet na szkoleniach z pierwszej pomocy – niestety.

1. ❌ Zagryzanie chlebem To zwykle najczęstsza odpowiedź, i jednocześnie najgorszy z możliwych wyborów.  Próba połknięcia twardego kawałka chleba (np. skórki) może spowodować, że ość wbije się  jeszcze głębiej. Wywoła to większy uraz i utrudni jej usunięcie. 
2. ❌ Intensywne popijanie. Podobnie jak w przypadku jedzenia chleba, próba przepłukania ości dużą ilością płynu raczej nie rozwiąże problemu. 
3. ❌ Panika i gwałtowne ruchy. Tak  wiem, że to trudne, ale staraj się zachować spokój. Nerwowe ruchy,  gwałtowny kaszel,  czy próby wywołania wymiotów mogą pogorszyć sprawę, a nawet wywołać dodatkowy uraz.

Z pewnością słyszałeś o kimś, kto z powodzeniem zastosował którąś z powyższych metod z dobrym skutkiem. To tylko statystyka  – czasem się udaje. Jednak prawda jest taka, że opisane powyżej techniki mogą być skuteczne tylko jeśli naszym celem będzie… wepchnięcie ości głębiej. To temat, który powtarza się szczególnie w pytaniach na moich kursach pierwszej pomocy.

Jak udzielać pierwszej pomocy przy ości w gardle?

Na szczęście większość przypadków gdy ość utknie w gardle nie jest groźna i można sobie pozwolić na spokojnie działanie krok po kroku. Co robić?

• Zachowaj spokój. Oddychaj spokojnie, spróbuj delikatnie przełknąć ślinę. Możesz spróbować odchrząknąć.  Czasem tylko tyle wystarczy, aby ość, która wbiła się płytko, wysunęła się sama.
• Poproś kogoś bliskiego, aby poświecił latarką do gardła. To zdecydowanie lepsza metoda niż działanie na ślepo, albo próba oglądania gardła w lustrze.  Jeśli ość jest widoczna i łatwo dostępna (płytko w jamie ustnej lub migdałkach), możecie spróbować ostrożnie ją usunąć. Lepiej nie wkładać palców do gardła. Zdecydowanie lepszym wyborem będzie czysta pęseta. 
• Jeśli jednak ość jest głęboko, lub nie widać jej wcale – nie ryzykuj. Udaj się po fachową pomoc.

Kiedy należy jechać do lekarza?

Jak już wspomniałem nie jest to stan zagrożenia życia, jeśli jednak nie uda ci się usunąć ości należy poszukać fachowej pomocy. Ość pozostawiona w gardle może prowadzić do rozwoju  stanu zapalnego – nie ma sensu ryzykować.

Gdzie należy się zgłosić?

Najlepszą opcją będzie oddział ratunkowy. Zanim jednak ruszysz warto zadzwonić i upewnić się, że w danym miejscu dostępny jest laryngolog. Czasem ość, lub jej fragment jest tak mały, że pierwsza pomoc wymaga użycia specjalistycznych narzędzi jak endoskop. Może też okazać się, że ten krótki zabieg wymaga znieczulenia miejscowego. Dlatego lekarz w przychodni rejonowej w tym przypadku odpada.

Koniecznie udaj się na SOR  jeśli występują takie objawy:

• Ból jest silny lub utrzymuje się po próbach usunięcia.
• Pojawiło się krwawienie z gardła.
• Masz trudności z oddychaniem lub połykaniem.
• Ości nie widać lub jest wbita zbyt głęboko
• Problem dotyczy dziecka. Jeśli dziecko współpracuje warto zajrzeć do jego gardła. Gdy widać ość można spróbować podjąć próbę usunięcia. Jeśli tej współpracy nie ma lepiej nie robić tego siłowo. Nigdy też nie należy usuwać ciała obcego metodą “na ślepo” Takie działanie to najlepsza droga do pogorszenia stanu dziecka.

Lepiej zapobiegać niż udzielać pierwszej pomocy

Choć w tym przypadku łatwiej to powiedzieć niż zrobić. Bądź co bądź najlepsza żywność to ta najmniej przetworzona. Zdecydowanie lepiej i bardziej zdrowo jest spożywać rybę w niż paluszki rybne.

• Jedz powoli. Starannie przeżuwaj każdy kęs, szczególnie ryby
• Ostrożnie z filetami. Nawet filety mogą zawierać małe, niewidoczne ości. 
• Uważaj na dzieci. Podawaj im ryby, które zostały dokładnie oczyszczone i sprawdzone. To żmudna robota i raczej nie masz co liczyć na to, że w takim układzie sam zjesz ciepły posiłek. Jednak czas spędzony z rodziną na odpoczynku w domu zamiast wielu godzin czekania w SOR jest tego warty.

Wbita ość to tylko jeden z licznych przypadków gdy ciało obce utknie gdzieś w naszym ciele. Zazwyczaj tego typu przypadki dotyczą głównie dzieci, ale dorośli też czasem padają ich ofiarą.

A może powinienem poruszyć jakiś inny przypadek ciała obcego na blogu?

Zajrzyj też do innych wpisów:

1. Jak rozmawiać z dyspozytorem 112?
2. Platynowe minuty i złota godzina w ratownictwie
3. W jaki sposób uniknąć wyziębienia organizmu?
4. Na czym polega RKO?
5. Schemat ABCDE w pierwszej pomocy
6. Jak wybrać numer alarmowy?

FAQ – Najczęstsze pytania o ość w gardle