Zapalenie krtani u dziecka, a raczej objawy, które się wtedy pojawiają stanowią jedną z najczęstszych przyczyn pilnych wizyt karetek u naszych pociech. Nic dziwnego – obraz dziecka, które nie może złapać powietrza i robi się sine, jest zawsze alarmujący.
Jak udzielić pierwszej pomocy, i czy zawsze konieczne jest wezwanie karetki? Zapraszam do lektury!
Czym jest zapalenie krtani u dziecka?
Spokojnie – nie będę robił wykładu 😉 Mówiąc wprost, zapalenie krtani u dziecka to sytuacja gdy dochodzi do zwężenia dróg oddechowych na poziomie krtani w wyniku procesu zapalnego. Dziecko ma problemy z nabieraniem powietrza i możemy zaobserwować charakterystyczne objawy.
A teraz dla bardziej ciekawych.
U dzieci najczęściej rozwija się ostre zapalenie krtani. Stan zapalny rozwija się w okolicy podgłośni (jest to najwęższa część krtani) i mówimy wtedy o podgłośniowym zapaleniu krtani. Dotyczy dzieci między 1- 3 rokiem życia i ma podłoże wirusowe. To właśnie ten typowy „szczekający” kaszel, czasem zwany też infekcją Krup
Rzadziej rozwija się zapalenie w górnej części krtani – nagłośni. Mówimy wtedy o nadgłośniowym zapaleniu krtani. Dotyczy dzieci między 2- 7 rokiem życia i dorosłych Ma podłoże bakteryjne i dotyka głównie dzieci nie objęte szczepieniami ochronnymi (w tym przypadku chodzi o szczepionki HIB)
Kiedy zapalenie krtani u dziecka jest niebezpieczne?
Dzieci przechodzą ciężej ten stan zapalny ponieważ są…dziećmi. Ich układ odpornościowy dopiero się kształtuje, wrażliwa puszka krtaniowa jest podatna na zimne powietrze w czasie oddychania i drobnoustroje. Co więcej dzieci mają węższe, w porównaniu do dorosłych, drogi oddechowe. Dodatkowo więcej jest tu luźnej tkanki i w dodatku dobrze unaczynionej. Wszystko to, sprawia, że stan zapalny i obrzęk krtani u dziecka pojawia się częściej i narasta szybciej.
Wracając do naszego pytania. Zapalenie krtani nie jest niebezpieczne u dzieci, ale nieleczone zapalenie krtani może szybko przekształcić się w poważny stan zagrożenia zdrowia, a nawet życia. Dlatego naucz się rozpoznawać pierwsze objawy i prawidłowo udzielaj pierwszej pomocy.
Przeczytaj:
- Zapalenie krtani u dorosłych
- Pierwsza pomoc przy omdleniach
- Czym jest hipertermia i jak udzielać pierwszej pomocy?
- Odwracalne przyczyny NZK
Zapalenie krtani – pierwsze objawy
Ze względu na to, że zdecydowanie częściej spotkacie się z ostrym podgłośniowym zapaleniem krtani, to właśnie na nim skupimy naszą uwagę w dalszej części tego wpisu.
- rozwija się w miesiącach jesienno – zimowych (październik – styczeń) i wiosennych (marzec – kwiecień)
- ma nagły początek, często z wysoką gorączką
- najczęściej w godzinach nocnych lub wcześnie rano
Objawy to:
- szczekający kaszel (trochę przypomina szczekanie szczeniaka psa czy foki)
- głośne oddychanie – tak zwany stridor (świst powietrza przy wdechu wynikający ze zwężenia dróg oddechowych)
- trudności z oddychaniem
- kaszel (duszący)
- dzieci zgłaszają też ból gardła, często też chrypka przy mówieniu
Zapalenie krtani u dziecka -pierwsza pomoc
- Przede wszystkim – nie panikuj. Widok dziecka, które budzi Cię w środku nocy i ma problemy z oddychaniem do przyjemnych nie należy, ale ono samo sobie nie pomoże, więc skup się i działaj.
- Jak już wiesz – zapalenie krtani ma podłoże wirusowe, a więc leczenie będzie miało charakter objawowy 9 tak, jak w przypadku grypy)
- Pierwsza pomoc będzie polegała więc na:
- pomiar temperatury. Dobry termometr to podstawa domowej apteczki
- podawanie leków p-gorączkowych (paracetamol, ibuprofen)
- inhalacja z soli fizjologicznej ( domowy nebulizator bardzo przydaje się w czasie sezonu infekcyjnego)
- podawanie leków z grupy glikokortykosteroidów (uff długa nazwa) Najłatwiej podawać je wziewnie w nebulizacji. Zmniejszają one obrzęk krtani i ułatwiają oddychanie. Są to leki na receptę.
- przyda się też syrop łagodzący podrażnione gardło, ale pamiętaj, że najważniejsze jest działanie prowadzące do swobodnego oddychania.
Domowe sposoby na zapalenie krtani u dziecka
Zanim ruszysz do lekarza, lub gdy czekasz na przyjazd karetki pogotowia warto zrobić kilka prostych rzeczy aby złagodzić objawy u dziecka:
- staraj się uspokoić dziecko. Płacz i krzyk powodują jeszcze większe problemy z oddychaniem. Nie daj się ponieść emocjom. Twój spokój udzieli się także dziecku.
- inhalacja z soli fizjologicznej (może być też zwykła woda) Jeśli nie masz w domu inhalatora to możesz improwizować. Weź dziecko do łazienki, postaw je przed wanną lub przed kabiną prysznicową. Odkręć zimną wodę w prysznicu i skieruj ją do wanny lub na podłogę. Ustaw maksymalny strumień wody. Po chwili poczujesz, że unosi się zimna mgiełka. Nachyl dziecko i niech oddycha. Zimno łagodzi obrzęk i przyniesie ulgę.
- Ubierz dziecku czapkę i stań z nim w otwartym oknie. Niech oddycha chłodnym powietrzem.
- Jeśli nie masz dostępu do okna to stań z dzieckiem przy lodówce, otwórz drzwiczki zamrażalnika i niech dziecko oddycha zimnym powietrzem.
Jak widzisz jest wiele rzeczy, jakie możesz zrobić bez użycia sprzętu i leków. Pamiętaj jednak aby zachować spokój i utulić dziecko. Tylko wtedy powyższe metody mają szansę zadziałać .
- Jak powinna być wyposażona apteczka pierwszej pomocy?
- Rytmy do defibrylacji i nie do defibrylacji
- Jak udzielać pierwszej pomocy przy odmrożeniu?
- Czym jest hipotermia i jak udzielać pierwszej pomocy
Ile trwa zapalenie krtani u dziecka
Podgłośniowe zapalenie krtani wywołane przez wirusy trwa kilka dni. Czasem objawy potrafią utrzymywać się/ powtarzać okresowo przez tydzień. Warto w tym czasie udać się na kontrolną wizytę u lekarza pediatry i stosować objawowe leczenie. Poprawi to komfort dziecka, jak i rodzica w czasie choroby. Warto też w ty miejscu zaznaczyć, że mimo prawidłowego leczenia napady kaszlu krtaniowego mogą się powtarzać w czasie tych dni. Nie jest to powód do paniki, a naturalny przebieg leczenia. W przypadku wątpliwości zawsze zasięgnij konsultacji lekarskiej.
Kiedy należy wezwać pogotowie ratunkowe?
Zapalenie krtani zwykle dobrze reaguje na opisane powyżej sposoby udzielania pomocy.
Jednak gdyby pomimo ich stosowania stan dziecka pogarszał się – dziecko zrobi się sine, przestanie reagować na bodźce, będzie przelewać się przez ręce, lub wystąpią bezdechy, czy płytki słaby oddech natychmiast należy zadzwonić na numer alarmowy i przeprowadzić rozmowę z dyspozytorem.
Jeżeli dojdzie do niewydolności oddechowej lub zatrzymania oddechu należy wezwać pomoc i równocześnie wykonać oddechy ratownicze. Opisywałem już resuscytację krążeniowo-oddechową u dziecka
Udzielanie pierwszej pomocy u dzieci zawsze wiąże się z wysokim poziomem stresu u ratownika. Wiem co mówię- przeżyłem to wielokrotnie na własnej skórze. Dlatego warto uczęszczać na szkolenia o tematyce stanów zagrożenia życia i pierwszej pomocy u dzieci.
Jeśli kiedyś będzie Ci potrzebna taka wiedza połączona z praktyką to chętnie pomogę:
Pingback: Zapalenie krtani u dorosłych - przyczyny, objawy, leczenie
Pingback: Zatrucie grzybami. Objawy i pierwsza pomoc
Bardzo dziękuję za ten wpis. Sama bardzo się bałam tego szczekającego kaszlu, a teraz już wiem, jak reagować. Czy przydałaby się jeszcze tabela dawkowania?
Bardzo Ci dziękuję za ten komentarz! Tabela dawkowania to kuszący pomysł, ale w ratownictwie mamy żelazną zasadę: nie „przepisujemy” leków przez internet. Leki ratujące sytuację przy ataku krtani (najczęściej sterydy do nebulizacji) są na receptę, a ich dokładną dawkę zawsze musi ustalić pediatra na podstawie wagi i stanu malucha. Naszą pierwszą, uniwersalną i w 100% bezpieczną „pigułką” pierwszej pomocy jest mroźne powietrze z otwartego okna lub zamrażarki. Z lekami wkraczamy wyłącznie według wytycznych lekarza. Dawkowanie warto sobie zapisać na kartce i powiesić w widocznym miejscu. O 3 w nocy trudno o trzeźwe myślenie.
Pozdrawiam serdecznie
Piotr
Dziękuję za ten wpis. Sama bardzo się stresuję, gdy słyszę u dziecka ten szczekający kaszel. Czy mogłabyś dopisać, kiedy dokładnie wzywać już lekarza?
Ogromnie się cieszę, że dopytujesz o te granice! Z własnego doświadczenia wiem, że jako rodzice chcemy mieć jasność, kiedy nasz domowy spokój i chłodne okłady to za mało. Złota zasada- jeśli po 15-20 minutach oddychania chłodnym powietrzem synek nadal ciężko łapie oddech (widać to po mocno pracującym brzuszku i zapadającej się skórze na klatce piersiowej), słyszysz świst przy wdechu, nawet gdy leży spokojnie, albo widzisz, że opada z sił i staje się nienaturalnie senny, odpływa- nie wahaj się ani chwili i dzwoń na numer alarmowy -999/112. Lepiej wezwać pomoc o jeden raz za dużo, niż przegapić ten moment. Dziękuję za obecność i troskę -chłodna głowa robi najlepszą robotę💪
Pozdrawiam
Piotr
Dziękuję za ten wpis. Sama bardzo się stresuję tym szczekającym kaszlem, więc ta wiedza o pierwszej pomocy jest dla mnie niezwykle cenna i potrzebna.
Bardzo Ci dziękuję za ten komentarz! Prawda jest taka, że szczekający kaszel potrafi postawić na równe nogi nawet najbardziej opanowanego rodzica – ten dźwięk w środku nocy po prostu mrozi krew w żyłach. Ale pamiętajmy o najważniejszym: zanim wpadniemy w panikę, mamy w swoim arsenale darmowy i błyskawiczny sprzęt ratunkowy, czyli zimne powietrze. Otwarte okno albo otwarta zamrażarka to pierwszy, kluczowy krok, który obkurcza opuchniętą krtań i kupuje nam bezcenny czas do ewentualnego podania leków. Cieszę się, że ta wiedza daje Ci poczucie kontroli. Chłodna głowa robi najlepszą robotę! 🚑
Pozdrawiam i zapraszam na pozostałe wpisy.
Piotr
Dziękuję za ten wpis. Sama bardzo się stresuję, gdy słyszę u synka ten szczekający kaszel. Czy mogłabyś dopisać, co warto mieć zawsze w apteczce?
Cieszę się, że ten wpis odczarował odrobinę ten lęk! W domowej apteczce na wypadek szczekającego kaszlu najważniejszy jest sprawdzony inhalator i sól fizjologiczna. Jeśli synek ma tendencję do nawracających nocnych ataków, warto przy okazji wizyty u pediatry poprosić o wypisanie leku sterydowego na tzw. czarną godzinę. Pamiętaj jednak, że zanim sprzęt pójdzie w ruch, na pierwszy rzut zawsze idzie chłodne powietrze (otwarte okno lub lodówka) i Twoje ramiona, które uspokoją spanikowanego malucha. Dziękuję, że budujesz u mnie swoją ratowniczą wiedzę! 😊
Dziękuję za ten wpis. Sama bardzo się stresuję, gdy słyszę taki kaszel u dziecka, więc dobrze wiedzieć, jak zachować spokój i co konkretnie zrobić.
Bardzo Ci dziękuję za ten komentarz! Stres przy nagłym kaszlu u dziecka to absolutnie naturalny, biologiczny odruch – nasz mózg natychmiast włącza tryb alarmowy. Prawda jest jednak taka, że maluchy działają jak emocjonalne lustro- gdy widzą panikę u rodzica, ich oddech gwałtownie przyspiesza, zaczynają płakać , a to tylko nasila duszność. Na szczęście nasz spokój jest równie zaraźliwy. Zachowanie zimnej krwi i podjęcie prostych kroków (jak wyjście na chłodne powietrze) to najlepszy leki i wsparcie, jakie możesz dać dziecku na starcie. Ogromne brawo za to, że chcesz budować tą pewność siebie! ⚡🚑
Dziękuję za ten wpis. Sama bardzo się stresuję, gdy słyszę szczekający kaszel u synka. Czy mogłabyś jeszcze dodać, kiedy dokładnie trzeba już dzwonić po karetkę?
Bardzo Ci dziękuję za ten komentarz! Rozróżnienie, kiedy wystarczy chłodne powietrze i inhalacja, a kiedy dzwonimy na 999/ 112, to absolutna podstawa przy zapaleniu krtani.
Karetkę należy wezwać NATYCHMIAST (lub pilnie udać się do szpitala), gdy zauważysz u dziecka:
Duszność i wciąganie tkanek międzyżebrowych – widzisz, że klatka piersiowa i dołek pod szyją „zapadają się” przy każdym wdechu.
Świst krtaniowy (stridor) w SPOCZYNKU – głośny, świszczący dźwięk przy wdechu słychać nawet wtedy, gdy maluch leży spokojnie i nie płacze.
Sinicę lub bladość -zwłaszcza wokół ust, na języku lub płytkach paznokciowych.
Zaburzenia świadomości / wiotkość – dziecko staje się nienaturalnie senne, nie reaguje na głos, przelewa się przez ręce lub wada w panikę, której nie da się wyciszyć.
Niemożność przełknięcia śliny / ślinotok – jeśli dziecko nie może przełknąć śliny i przechyla głowę do przodu, by łatwiej oddychać.
Sytuacje z dziećmi zawsze niosą dużo stresu. Pamiętaj, że Twój spokój również udzieli się dziecku.
Pozdrawiam .
Piotr
Dziękuję za ten wpis. Sama bardzo się bałam tego szczekającego kaszlu u synka, więc takie wskazówki są dla mnie niezwykle pomocne. Pozdrawiam ciepło.
Temat bardzo na czasie – jesień w pełni. Duszący, „szczekający” kaszel krtaniowy u malucha to jeden z największych koszmarów rodzica – potrafi przerazić w ułamku sekundy. Kluczowa zasada przy ataku krtani jest jedna – zimne powietrze i maksymalny spokój. Otwarte okno, albo otwarta zamrażarka pomagają obkurczyć obrzęknięte drogi oddechowe, zanim podamy leki czy przyjedzie pomoc. Cieszę się, że ten wpis zrzucił z Ciebie nieco tego stresu.
Dużo zdrowia!
Piotr