Przejdź do treści

Praktyka u Ratownika

Łańcuch przeżycia – czym jest?

4 kroki, które mogą uratować życie. Kiedy podejmujemy jakieś działanie w naszym życiu to naturalną rzeczą jest, że chcemy odnieść sukces, dobrze wykonać zadanie. Jeśli tylko odpowiednio podejdziemy do tematu to okazuje się, że na wszystko jest sposób. Podobnie jest w przypadku udzielania pierwszej pomocy w stanach nagłych. Ten prosty a zarazem magiczny sposób na sukces nazywa się łańcuchem przeżycia (z ang. chain of survival) Co więcej -TY jako świadek zdarzenia masz tutaj swoje miejsce i swoją rolę do odegrania. Moje ratownicze doświadczeni wielokrotnie pokazało, że jest to rola pierwszoplanowa, czasem nawet oscarowa. 

Zapraszam!

UWAGA!!! Na końcu wpisu znajdziesz krótką aktualizację łańcucha przeżycia, którą wprowadzono wraz z nowymi wytycznymi Europejskiej Rady Resuscytacji (ERC) 2025. Idea łańcucha przeżycia została niezmieniona, ale świadek zdarzenia ma teraz jeszcze większą moc 🙂 Koniecznie przeczytaj do końca.

Łańcuch ratunkowy – wszystko co musisz wiedzieć

Nie obejdzie się bez odrobiny historii pierwszej pomocy. Jest to niezwykle ciekawy element wiedzy. Chwilami opowieści o początkach działań ratowniczych czyta się lepiej niż niejeden thriller. Dziś tylko krótko o początkach łańcucha przeżycia.

Kto wymyślił łańcuch przeżycia?

Początkowo nazywany łańcuchem ratunkowym.

Globalne konflikty zbrojne zawsze przynosiły przełomowe odkrycia i rozwój wiedzy w zakresie udzielania pomocy. Krótką historię pierwszej pomocy opiszę w osobny materiale.

Tym razem przenieśmy się na chwilę do czasów I i II Wojny Światowej.

Otóż niejaki Władimir Oppel- rosyjski chirurg właśnie w tym czasie  stworzył zupełnie nowe podejście do leczenia rannych z pola walki. Ten błyskotliwy medyk miał do rozwiązania następujący problem – duża ilość ciężko rannych, plus ograniczone siły i środki. Celem było ograniczenie ilości ofiar śmiertelnych. Stworzył on prosty przepis postępowania z poszkodowanymi.

Wprowadza on segregację medyczną, a poszkodowanych kieruje do kolejnych punktów medycznych, gdzie wykonywane są tylko kluczowe procedury (jak na przykład tamowanie krwotoków) Równocześnie prowadzona była ewakuacja z pola walki do miejsc bezpiecznych, a tam następowało ostateczne opatrzenie tych, którzy ten proces przeżyli. Jego system okazał się bardzo skuteczny, szybko się rozwijał. Później korzystały z niego wojska radzieckie, polskie a nawet amerykańskie.

Czy już dostrzegasz pewną zależność?

Dane jakie udało się zebrać w czasie tych konfliktów zbrojnych wyraźnie pokazały, że przeżywalność poszkodowanych zależy od upływającego czasu, a właściwie od szybkości i trafności procedur jakie wykonamy w tym czasie. Te doświadczenia wojenne dały podstawę do stworzenia cywilnego modelu udzielania pomocy. W 1960 r.  Profesor A.W Ahnefeld stworzył pierwszy taki model i nazwał go  “Łańcuchem Ratunkowym” Model ten szybko zyskał na popularności i w kolejnych latach ewoluował. Dziś nazywamy go Łańcuchem Przeżycia Niezmienna pozostała natomiast idea. Wczesne podjęcie odpowiednich działań pozwala uratować więcej żyć.

Czym jest współczesny łańcuch przeżycia?

ogniwa łańcucha przeżycia
„Łańcuch przeżycia” Wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji 2021r

Jest wiele słów, które mogą opisać łańcuch przeżycia. Jest to ciąg rzeczy, które dzieją się od momentu wystąpienia zdarzenia -wypadek/zachorowanie, do momentu ostatecznego zaopatrzenia pacjenta w szpitalu. Łańcuch przeżycia  to rodzaj  strategii opracowanej w celu zwiększenia szans na przeżycie pacjenta. To także pewien symbol, który obrazowo  pokazuje gdzie ukryty jest klucz do sukcesu w udzielaniu pierwszej pomocy.

I jak  każdy łańcuch ten także zbudowany jest z ogniw. A mądra prawda mówi, że każdy łańcuch jest tak silny jak jego najsłabsze ogniwo. W przypadku łańcucha przeżycia jest dokładnie tak samo. 

Ogniwa łańcucha przeżycia

Jest wiele grafik , które przedstawiają ideę łańcucha przeżycia. Do mnie najbardziej trafiają te proste, ich przekaz jest najbardziej wyraźny. Spójrz na zdjęcie z poprzedniego akapitu. Widzimy tutaj 4 ogniwa. A Ty w roli świadka zdarzenia jesteś jednym z tych ogniw. Powiem więcej. W sytuacji gdzie mamy do czynienia ze stanem zagrożenia życia i liczy się każda sekunda-dosłownie każda- to właśnie Ty jesteś kluczowym i najważniejszym ogniwem tego łańcucha. Przyjrzyjmy się teraz poszczególnym ogniwom.

Wczesne rozpoznanie i wezwanie pomocy

“Lepiej zapobiegać niż leczyć” albo gdybym wiedział, że upadnę to bym się położył

Pierwsze ogniwo łańcucha przeżycia mówi o wczesnym reagowaniu w obliczu zagrożenia. 

Mówiąc krótko nie wolno lekceważyć niepokojących objawów. Należą do nich: nagłe zasłabnięcie, uczucie kołatania serca, duszność, ból w klatce piersiowej. Mogą być związane z różnymi chorobami, ale też zwiastować nagłe zatrzymanie krążenia (NZK)

Jeśli odpowiednio zareagujemy to u czę