Wakacje to czas relaksu i, nowych doświadczeń i przygód. Aby móc w pełni cieszyć się każdym momentem, warto zadbać o odpowiednie przygotowanie i przestrzegać kilku prostych zasad. Poniższy przewodnik zawiera praktyczne porady oraz wskazówki, co robić, a czego unikać – dzięki niemu Twój wypoczynek będzie przyjemny, i zostaną po nim tylko pozytywne wspomnienia. Jak zawsze dorzucam też praktyczną pierwszą pomoc 😉
Zapraszam !
1. Chroń się przed słońcem
Słoneczna pogoda to gwarancja udanego urlopu i odpoczynku w wakacje. Jednak bez ochrony może prowadzić do bolesnych poparzeń, ogólnego osłabienia, a nawet przegrzania i udaru słonecznego
Pamiętaj:
- Rób sobie przerwy. Tak! Nawet leżenie na słońcu to spory wysiłek dla organizmu
- Aplikuj krem z filtrem UV o SPF minimum 30, powtarzając zabieg co 2 godziny (to ważne szczególnie u dzieci, które bawią się aktywnie i korzystają z kąpieli)
- Noś lekką, luźną odzież (ułatwia przepływ powietrza i pozwala na swobodne pocenie się)
- Chroń głowę i oczy przed słońcem. (dzieci powinny zawsze nosić czapkę w upalne, słoneczne dni)
Unikaj:
- Bezpośredniej ekspozycji na słońce między godziną 10:00 a 16:00.
- Opalania się bez zabezpieczenia, zwłaszcza w szczytowych godzinach nasłonecznienia.
- Długotrwałego wystawiania się na słońce
- Używania kremów o niskim SPF, które nie zapewniają wystarczającej ochrony.
Wyjazdy karetek do osób, które przesadziły ze słońcem to wakacyjna codzienność pracy w karetce. Szczególnie narażone są dzieci i osoby starsze!
Oparzenia słoneczne – pierwsza pomoc
Pierwsza pomoc przy oparzeniach słonecznych – krok po kroku
- Zejdź ze słońca – przenieś poszkodowaną osobę w zacienione i chłodne miejsce.
- Chłodź skórę – najlepsza będzie chłodna opływająca woda, ale kompresy (byle nie lodowate!) też zdają egzamin. Chłodzenie powinno trwać przynajmniej 10–15 minut. Doskonale sprawdzą się opatrunki hydrożelowe- warto mieć je w swojej apteczce. Przeczytaj: Jak wyposażyć apteczkę pierwszej pomocy na urlop i nie tylko!
- Nawodnij organizm – więcej o tym piszę poniżej – w drugim rozdziale
- Zastosuj łagodzące preparaty – żelu z aloesem lub pantenolem
- Jeśli występuje silny ból – podaj lek przeciwbólowy (dostępny bez recepty)
- Nie przekłuwaj pęcherzy – zwiększa to ryzyko zakażenia i wydłuża gojenie.
- Obserwuj. Jeśli występują objawy takie jak gorączka, nudności, dreszcze, bóle głowy – może to być udar słoneczny lub cieplny. Na moim blogu przeczytasz więcej o przegrzaniu organizmu.
Kiedy zgłosić się do lekarza?
- Gdy pojawiają się rozległe pęcherze lub objawy ogólnego złego samopoczucia.
- W przypadku małych dzieci i niemowląt – zawsze warto skonsultować się z lekarzem, nawet przy lekkim oparzeniu.
Przeczytaj o pierwszej pomocy przy oparzeniach.
A jak udzielać pierwszej pomocy gdy dojdzie do przegrzania? Zapamiętaj i stosuj poniższe wskazówki:
- przenieś pacjenta w chłodne miejsce i podaj chłodne płyny do picia. Pamiętaj ! Płyny podajemy tylko jeśli pacjent jest przytomny i współpracuje.
Jeśli nie możesz ruszyć poszkodowanego, lub odległości do pokonania jest zbyt duża rozpocznij chłodzenie w miejscu gdzie leży pacjent. Możesz w tym celu:
- zrób prowizoryczną ochronę przed słońcem. Do tego celu doskonale nadaje się folia NRC – folia życia. Wystarczy rozłożyć ją nad poszkodowanym i stworzyć mu zacienione miejsce ( nie przykrywaj, ani nie zawijaj w nią pacjenta)
- stwórz ruch powietrza – zrób przeciąg, lub fizycznie wachluj pacjenta
- chłodne okłady
- ostatecznie dozwolone jest zanurzanie całego pacjenta w chłodnej wodzie (z wyjątkiem głowy)
Uwaga! Jeśli nie ma możliwości chodzenia pacjenta, lub jego stan się nie poprawia koniecznie wezwij pomoc 999/112. Przeczytaj: Jak wzywać pomoc i prowadzić rozmowę z dyspozytorem?
2. Nawadniaj się
Wysokie temperatury i aktywność fizyczna zwiększają zapotrzebowanie organizmu na płyny i to nawet dwukrotnie ! Regularne nawadnianie nie tylko poprawia samopoczucie i dodaje energii, ale jest kluczowe dla zdrowia i bezpieczeństwa w gorące dni. Tylko spójrz – dorosły mężczyzna powinien pić około 2,5 litra wody na dobę, kobieta około 2 litry (wliczając wodę zawartą we wszystkich posiłkach). Jednak wystarczy, że każde z nich weźmie plecak i pójdzie na górki szlak w ciepły dzień. Ich zapotrzebowanie na wodę jest teraz dwukrotnie wyższe.
Pamiętaj:
- Pij wodę regularnie
- Zabieraj butelkę wody zawsze gdy jest ciepło
- Owoce i warzywa o wysokiej zawartości wody znakomicie uzupełniają płyny
Unikaj:
- Napojów słodzonych, gazowanych lub energetycznych
- Spożycia alkoholu, który dodatkowo odwadnia organizm (jednak piwo bezalkoholowe sprawdzi się świetnie)
- Uczucia pragnienia! Tak! Gdy się pojawia to znaczy, że organizm już stracił sporą ilość płynów
Nie tylko picie, ale też jedzenie ma duży wpływ na samopoczucie w gorące dni. Jedz lekko – świetnie sprawdzą się zimne owoce i warzywa zawierające dużą ilość wody (ogórki, arbuz, melon, brzoskwinia) Unikaj potraw “ciężkich” i pikantnych, oraz wysokobiałkowych. A jeśli nie czujesz potrzeby jedzenia to zwyczajnie nie jedz – nic złego Ci się nie stanie, a wręcz wyjdzie Ci to na zdrowie.
A jaki jest najłatwiejszy sposób aby ocenić czy spożywamy dostateczną ilość płynów? Wystarczy obserwacja w toalecie 😉 Tak – to bardzo prosta i skuteczna metoda. Jeśli mocz jest ciemny -wskazuje na odwodnienie. Mocz jasny (jasnosłomkowy) świadczy o prawidłowym nawodnieniu.
A jeśli w czasie gorących dni boli Cię głowa to zamiast sięgać od razu po tabletkę spróbuj wypić kilka szklanek wody więcej.
Na koniec najważniejsze pytanie. Czy woda dobrze nawadnia? Tak, ale domowy napój na wzór izotoników sprawdzi się lepiej. Oto prosty przepis: woda, sok z cytryny, miód, szczypta soli. Na zdrowie!
3. Uważaj nad wodą
W tym przypadku powiem krótko: – lepiej zapobiegać niż leczyć, bo na leczenie – ratowanie często jest zbyt późno. Szczególnie w przypadku dzieci – większości ofiar można zwyczajnie uniknąć.
Pamiętaj:
- Korzystaj z kamizelki ratunkowej (kamizelka ratunkowa to taka, która utrzymuje twarz powyżej lustra wody gdy dojdzie do utraty przytomności)
- Wybieraj plaże i kąpieliska z obecnością ratowników
- Pływaj zawsze w towarzystwie
- Najlepszym ratownikiem dla dziecka jest zawsze czujny rodzic
Unikaj:
- Kąpieli w miejscach nieznanych
- Pływania samotnie, zwłaszcza jeśli nie jesteś pewien swoich umiejętności.
- Skakania do wody bez upewnienia się czy masz szansę wypłynąć
W mojej 17 – letniej praktyce widziałem wiele ofiar utonięć. Wszystkie te przypadki miały jedną wspólną cechę. Można ich było uniknąć.
A jak zachowywać się i udzielać pierwszej pomocy gdy jesteś świadkiem tonięcia? O tym dokładnie opowiadam tutaj: Jak udzielać pierwszej pomocy przy utonięciach i podtopieniach?
4. Przygotuj się do wędrówek
Spacer wśród natury to świetny sposób na aktywny wypoczynek. Ja sam jestem ogromnym zwolennikiem tej formy spędzania czasu na wakacjach. Gdy idę sam sprawa jest raczej łatwa, ale gdy planuję dłuższą wędrówkę z żoną i dziećmi oraz obowiązkowo naszym czworonożnym przyjacielem; to już zupełnie inna historia. Tutaj liczą się przygotowania.
Pamiętaj:
- Dokładnie zaplanuj trasę i poinformuj kogoś o swoich planach oraz przewidywanym czasie powrotu
- Dobrze spakuj plecak. Nikt nie lubi chodzić z obciążeniem, ale warto mieć w plecaku kilka asów w rękawie. Wbrew pozorom to nie jest łatwa sztuka- warto poćwiczyć ją “na sucho” Moje dzieci bardzo lubią się w ten sposób bawić
- Apteczka pierwszej pomocy to obowiązkowe wyposażenie na dalsze wyprawy
- Naładowany telefon może uratować Ci życie
- Sprawdź prognozę pogody i przygotuj się na gwałtowne zmiany (szczególnie na górskich szlakach)
Unikaj:
- Wyruszania w nieznane tereny ( nigdy nie schodź z wyznaczonego szlaku)
- Ignorowania ostrzeżeń pogodowych i kontynuowania wyprawy pomimo zmieniających się warunków. Tylko ta jedna rzecz doprowadziła do zguby wielu turystów
- Nadmiernego forsowania organizmu. Pamiętaj, że wyprawa kończy się dopiero gdy wrócisz bezpiecznie – zostaw sobie rezerwę!
5.Chroń się przed kleszczami i owadami
Nic tak nie psuje wypoczynku jak ugryzienia i ukąszenia nieproszonych gości 😉 Na to nie mamy wpływu, ale dobre przygotowanie pozwoli nam się skutecznie odgryźć i uniknąć groźnych powikłań
Pamiętaj:
- w miarę możliwości noś długie spodnie i koszule z długim rękawem
- jasne kolory ułatwiają znalezienie kleszcza
- po powrocie dokładnie sprawdź ciało pod kątem obecności owadów
A jak poradzić sobie w przypadku ukąszenia i użądlenia (komar, kleszcz, osa, pszczoła) Co działa skutecznie, a co jest mitem? Przeczytaj: Pierwsza pomoc przy użądleniach i ukąszeniach.
Unikaj:
- Bagatelizowania pierwszych objawów ukąszenia, takich jak zaczerwienienie lub obrzęk. Spokojnie – nie musisz od razu biec na SOR lub dzwonić po karetkę, ale warto w takiej sytuacji pokazać się lekarzowi w przychodni
Bardzo ważne! Regularnie stosuj repelenty na skórę oraz ubrania. Jeśli masz wrażliwą skórę możesz przygotować taki preparat samodzielnie na bazie olejków eterycznych. Mam na to swój specjalny sposób:
Przepis na domowy preparat na owady i kleszcze
- 50 ml alkoholu (spirytus lub wódka)
- 50 ml wody
- 10-20 kropli olejku eterycznego z geranium
- 10-20 kropli olejku eterycznego z lawendy
- 10-20 kropli olejku eterycznego z mięty pieprzowej
- alternatywnie olejek z drzewa herbacianego – jednak ma dość specyficzny zapach
- Szklana butelka z atomizerem. Wstrząsnąć energicznie przed każdym użyciem
6. Zwracaj uwagę na to, co jesz
Podróże kulinarne- kto ich nie lubi. To jedna z największych atrakcji wakacyjnych wojaży. Za to zatrucie pokarmowe może skutecznie zamienić wakacyjny urlop w koszmar z konkretnymi efektami specjalnymi 😉
Pamiętaj:
- Wybieraj restauracje i punkty gastronomiczne z pozytywnymi opiniami. Tu najlepiej sprawdzi się powiedzenie “koniec języka za przewodnika”
- Stawiaj na świeże, przygotowywane na bieżąco potrawy.
- Nawet najlepsza kuchnia może Cię zgubić jeśli przed przystąpieniem do posiłku zapomnisz umyć ręce!
Unikaj:
- Konsumpcji dań, które wyglądają lub pachną “podejrzanie”
- Picia wody z niepewnych źródeł. Nawet górski potok może kryć niezdrowe niespodzianki
- Spożywania ciężkostrawnych potraw, które mogą obciążyć układ pokarmowy. Szczególnie w upalne dni
A jeśli jednak w gardle Ci stanie lub Twojemu dziecku to tutaj masz wskazówki jak sprawnie udzielać pierwszej pomocy przy zadławieniu. Przy okazji przygotowałem też poradnik o pierwszej pomocy przy zadławieniu u niemowlaka.
7. Zabierz na wyjazd apteczkę pierwszej pomocy
Wypadki się zdarzają. Nawet podczas najlepiej zaplanowanych wakacji. Dlatego warto mieć przy sobie dobrze zaopatrzoną apteczkę pierwszej pomocy, by móc szybko i skutecznie zareagować w razie potrzeby. Niestety – same plastry na odciski nie wystarczą.
Pamiętaj:
- Spakuj niezbędne materiały: bandaże, plastry, opatrunki, leki przeciwbólowe oraz środki dezynfekujące. Dobrze jest mieć także preparaty na oparzenia i ugryzienia owadów
- Sprawdź, czy wszystkie leki i materiały są aktualne i nieprzeterminowane
- Przechowuj apteczkę w łatwo dostępnym miejscu podczas całej podróży
Unikaj:
- Przechowywania przeterminowanych środków medycznych
- Bagatelizowania regularnej kontroli i uzupełniania zawartości apteczki
- Polegania wyłącznie na wiedzy teoretycznej – odpowiednie wyposażenie może okazać się kluczowe
A jeśli tak, jak ja wędrujesz z pupilem, to pamiętaj także o nim. Ja mam osobną apteczkę dla psa, którą również samodzielnie komponuję.
8. Nie zostawiaj dzieci i zwierząt w zamkniętym samochodzie
W upalne dni temperatura we wnętrzu samochodu może gwałtownie wzrosnąć w krótkim czasie. Gdy na zewnątrz jest 30 stopni to w nagrzanym samochodzie ta wartość może być nawet dwukrotnie większa.
Każdego roku w czasie wakacji media donoszą o przypadkach pozostawiania dzieci w aucie. Coraz częściej dotyczy to też zwierząt. Niektóre z nich kończą się tragicznie.
Pamiętaj:
- “Ja tylko na chwilę” – to nie jest plan, to scenariusz zapowiadający kłopoty
- Planuj przerwy w miejscach z klimatyzacją lub cieniem, aby zapobiec przegrzaniu pojazdu
- Parkuj tyłem do słońca (szczególnie gdy tylna szyba jest przyciemniona)
Wiem, że wszyscy jesteśmy coraz bardziej zabiegani, i coraz częściej działamy na autopilocie. Dlatego zostawiam garść tipów, których zastosowanie pomoże Ci uniknąć takiej niebezpiecznej sytuacji
- Naklejka na kierownicy – “DZIECKO W AUCIE?”
- Bucik dziecka połóż obok dźwigni biegów. Bez buta nie wyjdziesz z auta
- Swój laptop, torebkę, identyfikator służbowy połóż obok fotelika- to zmusi Cię aby zajrzeć do tyłu
- Info do partnera – na przykład SMS -„WYSADZONY”
- Autonomiczny system auta – wiele aut informuje o pozostawionym telefonie w ładowarce bezprzewodowej, mogą też alarmować o pozostawionym dziecku
9. Naucz się podstaw ratowania życia lub przypomnij je sobie
Dlaczego warto? Bo nawet największa przezorność nie zawsze uchroni nas przed wypadkami. Może też zdarzyć się tak, że ktoś inny na naszej drodze będzie potrzebował sprawnej pierwszej pomocy, bo rola jaką odgrywa pierwszy świadek zdarzenia jest nieoceniona. To właśnie on, a raczej to właśnie Ty jesteś decydującym ogniwem łańcucha przeżycia.
Uważam, że znajomość podstawowych technik udzielania pierwszej pomocy powinna być obywatelskim obowiązkiem. Bezpieczeństwo to nasza wspólna sprawa.
Pamiętaj:
- Weź udział w certyfikowanym kursie pierwszej pomocy, obejmującym m.in. techniki resuscytacji , opatrywanie ran i użycie AED.
- Systematycznie odświeżaj swoją wiedzę poprzez szkolenia nastawione na praktykę.
- Podziel się zdobytą wiedzą z rodziną i znajomymi, by w sytuacji awaryjnej każdy wiedział, jak udzielić pomocy. Dzięki temu ta wiedza może docierać dalej.
A jak znaleźć dobre szkolenie z pierwszej pomocy? O co zapytać w rozmowie telefonicznej, lub w ofercie? Przede wszystkim instruktor musi być czynny zawodowo, związany ze szkoleniami i pracą w ratownictwie medycznym. Na te i inne pytania związane z wyborem szkolenia odpowiadam w tym wpisie: Kurs pierwszej pomocy z certyfikatem.
Unikaj:
- Polegania na pamięci teoretycznej bez praktycznych ćwiczeń. (szkolenia online nie są dobrym wyborem)
- Długich odstępów czasu pomiędzy szkoleniami ( prawidłowe odruchy trzeba często utrwalać)
- Przekonania, że „to mnie nie spotka” – uwierz mi spotka. To tylko kwestia czasu
10. Przydatne aplikacje, które mogą uratować życie!
Twój telefon komórkowy to prawdziwy skarb. W kwestiach związanych z bezpieczeństwem i pierwszą pomocą może być prawdziwym game changerem. O ile wiesz jak go użyć w tych celach.
Zanim zaczniemy instalować cokolwiek z zewnątrz na naszym telefonie skorzystajmy już z tego co w nim jest, a dokładnie od zrobienia sobie karty ICE (In Case Of Emergency) W swoim klasycznym wydaniu jest to kartka papieru, na której podajemy takie dane jak:
- imię i nazwisko
- choroby przewlekłe
- przyjmowane leki
- alergie na leki
- i numer telefonu do osoby, którą należy powiadomić gdyby nam się coś stało
Tylko kto będzie pamiętał, aby nosić coś takiego przy sobie. Teraz już nie musisz. Wystarczy, że masz telefon.
Z własnego doświadczenia wiem jak ważne jest szybkie uzyskanie tych informacji przez służby ratownicze.
Jak to zrobić ? I w jaki sposób ratownik odblokuje mój telefon aby odczytać te informacje? Na wszystkie pytania odpowiadam w krótkim wideo:
https://www.instagram.com/reel/C7zGtGHRDoXhttps://www.instagram.com/reel/C7zGtGHRDoX
https://www.facebook.com/piotr.zabielski.12/videos/1623007851650879
A jak jeszcze można ułatwić sobie wezwanie pomocy?
Pomoże przy tym aplikacja “Alarm 112” Celem aplikacji mobilnej alarm112 jest zapewnienie możliwości przekazywania zgłoszeń alarmowych do Centrum Powiadamiania Ratunkowego (CPR), bez konieczności używania komunikacji głosowej, co sprawia, że rozwiązanie jest przyjazne dla osób niepełnosprawnych.
A jeśli potrzebuję urządzenia AED – jak mogę szybko zlokalizować najbliższy dostępny sprzęt?
Do tego świetnie nada się aplikacja Staying Alive. Wystarczy przyznać uprawnienia do odczytywania lokalizacji i za jednym kliknięciem apka znajdzie dla nas najbliższe zarejestrowane urządzenie AED.
Szybka pomoc w górach i nad wodą?
Nic prostszego. Wystarczy zainstalować aplikację “Ratunek” Wystarczy wybrać jedną z opcji – woda lub góry i trzykrotnie dotknąć ikony aby wezwać pomoc i przekazać info o swojej lokalizacji.
Podsumowanie
Niezależnie od miejsca i formy wypoczynku nic nie wpływa na bezpieczeństwo bardziej niż zdrowy rozsądek. Przestrzeganie powyższych wskazówek pozwoli Ci w pełni cieszyć się wakacjami i zminimalizować ryzyko nieprzewidzianych sytuacji.
W kwestiach ćwiczeń praktycznych – zapraszam do kontaktu i umówienia szkolenia z pierwszej pomocy.
A jeśli szukasz więcej ciekawej wiedzy na temat udzielania pierwszej pomocy i bezpieczeństwa to zajrzyj na moje media społecznościowe.
Pozdrawiam i życzę samych dobrych wspomnień.
PuR